UDZIAŁ STREFY EKONOMICZNEJ
W KLASTRZE ENERGII
– perspektywa biznesu

Klaster energii to formalna umowa współpracy lokalnych firm i samorządów, oparta
na przepisach ustawy o OZE, która pozwala wspólnie organizować produkcję,
dystrybucję, magazynowanie i zużycie energii na ograniczonym terenie (kilka gmin,
powiat, strefa).

Najprościej:
Grupa sąsiadów, która razem kupuje, wytwarza i optymalizuje energię, zamiast
każdy osobno.

Z punktu widzenia biznesu ważne są trzy rzeczy:
1. To nie jest eksperyment, tylko struktura opisana w prawie energetycznym.
2. Uczestnikami są firmy, samorządy, czasem uczelnie – ale podstawowymi
klientami klastra są przedsiębiorcy.
3. Celem jest lokalne zbilansowanie energii i uzyskanie efektu skali oraz synergii
– razem taniej i stabilniej niż osobno.

 

​

Kluczowe argumenty dla biznesu:

Niższy całkowity koszt energii
- Klaster pozwala obniżać łączne koszty energii, czyli:
    cenę energii,
    część opłat systemowych dzięki:

        lokalnej produkcji (OZE, kogeneracja),
        lepszej optymalizacji profilu zużycia,

​

Mniejsza wrażliwość na wahania cen i ryzyka rynkowe
Lokalne wytwarzanie z OZE i kogeneracji daje:
    - mniejsze uzależnienie od giełdowych cen energii – część wolumenu
      zabezpieczona lokalnie,
    -możliwość stosowania długoterminowych umów PPA pomiędzy wytwórcą
      w klastrze a odbiorcą w strefie.

Klaster daje możliwość uzyskania najniższej ceny w każdym miesiącu, oraz ucina "ogony"
ryzyka – zmniejsza ryzyko skoków cen i ułatwia planowanie budżetu
energetycznego.

​

Lepszy dostęp do dotacji i preferencyjnego finansowania
Klaster sam z siebie nie jest dotacją, ale znacząco poprawia pozycję przy
aplikowaniu o środki na:
    - odnawialne źródła energii,
    - magazyny energii,
    - efektywność energetyczną,
    - infrastrukturę sieciową i ładowania.

Dlaczego?
    - Projekty klastrowe wpisują się w priorytety transformacji energetycznej
      (lokalność, współpraca, efekt skali).
    - W wielu konkursach preferowane są projekty kompleksowe, obejmujące kilka
podmiotów i większy obszar.

​

Przewaga konkurencyjna przy pozyskiwaniu klientów i inwestorów
Coraz więcej korporacji wymaga od swoich dostawców:
    - określonego udziału energii z OZE,
    - raportowania śladu węglowego (ESG, CSRD),

    - planu redukcji emisji.

Dla inwestora w strefie kluczowe jest:
W tej strefie nie tylko dostaniesz ulgę podatkową, ale także łatwy dostęp do lokalnej
zielonej energii i wspólnego klastra, co pomoże spełnić wymogi Twoich klientów.
 

Strefa ekonomiczna z klastrem energii może się pozycjonować jako:
Strefa zorganizowanej zielonej energii – miejsce, w którym energia nie jest tylko
kosztem, ale elementem przewagi konkurencyjnej.

​

Większe bezpieczeństwo dostaw energii
Lokalne źródła i magazyny energii oraz lepsza współpraca z operatorem sieci:
    - zwiększają odporność na przerwy w dostawach,
    - umożliwiają ustawienie priorytetów zasilania kluczowych obiektów (chłodnie, linie
      produkcyjne, centra danych) w scenariuszach kryzysowych,
    - zmniejszają ryzyko ograniczeń mocy w okresach szczytowych.

Dla przemysłu, gdzie koszt godziny przestoju jest ogromny, stabilność 
i przewidywalność dostaw jest równie ważna jak sama cena energii.

​

Wspólne projekty, które w pojedynczej firmie nie uzyskałyby wymaganego
zwrotu z inwestycji
W klastrze łatwiej zrealizować projekty:
    - zbyt duże jak na pojedynczą firmę (duże farmy PV/wind, biogazownie,
      magazyny energii),
    - zbyt ryzykowne technologicznie (pilotaże, projekty R+B),
    - wymagające koordynacji wielu interesariuszy (np. lokalna infrastruktura
      ładowania, systemy zarządzania popytem).

​

Kapitał relacyjny i know-how
Klaster to także:
    - dostęp do wiedzy eksperckiej (doradcy, uczelnie, firmy technologiczne),
    - lepsza informacja o rynku energii (warunki kontraktów, ryzyka, nowe modele
      biznesowe),
    - szybsze uczenie się na cudzych błędach, a nie własnych.

W praktyce przekłada się to na:
    - szybsze i lepiej uzasadnione decyzje inwestycyjne,
    - mniej błędów przy zawieraniu umów energetycznych,
    - łatwiejsze wdrażanie innowacji (magazyny, wodór, DSR).

​

Co konkretnie strefa ekonomiczna może dać biznesowi dzięki klastrowi energii

Warto mówić o pakiecie wartości, a nie o strukturze prawnej klastra.

Dla nowych inwestorów strefa może oferować:

1. Dostęp do klastra energii
– ułatwione przyłączenie jako uczestnik, wsparcie w formalnościach.
2. Opcję na lokalne PPA
– możliwość zawarcia długoterminowej umowy na energię z lokalnych
instalacji OZE należących do klastra.

3. Wsparcie w pozyskiwaniu dotacji
– projekty energetyczne inwestora wpisywane w większy program klastra
(większa wiarygodność, lepsze parametry projektów).
4. Branding ESG
– lokalizacja w strefie z klastrem jako część narracji o niskoemisyjnej produkcji
(ważne dla klientów i inwestorów finansowych).

Dla obecnych firm w strefie
1. Mapa zejścia z emisji i kosztów
– wspólny plan inwestycji w OZE, magazyny, efektywność energetyczną i
usługi elastyczności.
2. Wspólne negocjacje
– z dostawcami energii, operatorem sieci, instytucjami finansującymi.
3. Platforma danych energetycznych
– anonimizowane benchmarki zużycia, identyfikacja szybkich oszczędności,
najlepsze praktyki.

​

Rola strefy w klastrze – możliwe modele

1. Strefa jako uczestnik klastra
- dołącza do istniejącego klastra energii,
- korzysta z wynegocjowanych warunków energii,
- pomaga wciągać do klastra firmy ze swojego obszaru.

2. Strefa jako współzałożyciel / partner strategiczny
- inicjuje utworzenie klastra wraz z gminami, operatorem sieci
i kluczowymi firmami,
- ma wpływ na strategię klastra, listę projektów, kryteria przyjmowania
nowych członków, model finansowania.

​

Przykładowe obszary projektów istotnych dla strefy

- Farmy fotowoltaiczne i/lub wiatrowe plus magazyny energii na terenach strefy i
gmin.

- System inteligentnego zarządzania zużyciem energii w strefie (pomiar,
bilansowanie, zarządzanie szczytami, usługi DSR).
- Wysokosprawna kogeneracja (ciepło + prąd) dla firm i infrastruktury strefy.
- Infrastruktura dla e-mobility (ładowarki dla flot logistycznych, autobusów,
samochodów służbowych, transportu wewnętrznego).
- Wspólne zakupy energii (agregacja popytu) dla firm zlokalizowanych w strefie.
- Projekty poprawy efektywności energetycznej (modernizacje technologiczne,
automatyka, odzysk ciepła).